International Seminar-Workshop-Wellness through Ayurveda will be organized at Rishikesh on 3-4th October 2015..Please Register your self at http://ayushdarpan.org
Previous issues of AYUSH DARPAN in Hindi is now available online visit:http://ayushdarpan.org

मंगलवार, 28 दिसंबर 2010

Padarth Vidnyanam

DARSANAPREVISIKA
Vaidika darsana
Poorva meemamsa
Uttarameemsa
Avaidika darsana
Charvaka-
• Samyak darsanam >> darsanam
• Meaning- proper sight
• Bharateeya darsanan- vaidikam, avaidikam or asthikam, nastikam
• Astika- accept veda ; nastika- not accept veda
• Vaidika darsanas-Sangyam -kapilan yogam -patanjali nyam -goutama vaishasikam -kandha poorvameemamsa -jaimini uttarameemamsa -badarayana (vyasa)
• These are termed shad darsana
• Avaidika darsanas charvaka -brihaspati (lokayatha) boudham -budha jainam -jinan (vardhamana mahaveera) pasupatam -not known pancharashtra -not known
• Sanghya- seswara, niriswara
• Sanghya- kapila tantram writers- aasuri, panchasikha, eeswara krishnan-sangyakaarika
• Tatwa- 25; purusha, prakriti, mahat, ahankara, pancha tanmatra, ekadasa indriya panchabhuta
• Yogam- include seswara sanghya
• Described yogangas; yama, niyama, asana, pranayama, pratyahara, dyanam, dharana, samadhi
• Nyaya- 16 tatwa; pramana, premrya, samsaya,prayojanam, dristanta, sidhistana, avayava, tarkam, nirnaya, vada, jalpa, vidanda, hetvabasam, jhalam, jati, nigrahasthanam
• Mityajnanxm cures dosha; dosanasa cures pravritti; pravritty nasa cures janma; janmanasa > moksha
• Vaishasikam+nyayam- navanyayam/ tarkam
• meemamsa-jaimini- dwadasayadhy/dwadasa lakshani
• Veda- mantram, brahmanan, upanishat total 1180 sakhas
• Rig, yajur, sama, adharva vedas
• Divided into- karmakanda & jnanakanda
• Mantra, brahmanam include- karmakanda
• jnanakanda-upanishat
• karmakanda- poorvakanda, dharmakanda are synonyms.
• Uttarakandam, brahmakandam, vedanta, , brahmavidya, rahasyam are synonymous of jnanakanda•
Purushartham-karmajam
• Books- sambarabhasyam by sambaraswami; kumarilabatt, prabhakaraguru
• relates uttara kanda of vedas
• Books- chaturadyayi/ brahmasootra/ chaturlakshini by badarayana
• Synonyms- vedanta, brahmameemamsa, vyasa tantra, sareerika meemamsa
• Branches- adweyitham by sankaracharya, visistadweydam by ramanuja, dwedyem by
madwacharya, sudhadwedyam relates anubhasyam, vallabheeyam by vallabhacarya • lokayatana
• Chaturbhuta sidhanta; bhu jala agni vayu, no athma no moksha, no punarjanma
• Karma is only for purushartha by charvaka
Tarkam
• Boudha- sarvam dukham, dukham; ksanikam ksanikam, swalakshnam, swalakshnam, soonyam soonyam.
• Types- soukrantika, vaibshshika, yogacharya, madhyamika
• Vidya- moksham; avidya- punarjanma- samsarachakram
• Budha- heenayana;orthodox, mahayana
• Pitakas- vinayapitaka-description of life of sagas, sutrapitaka- philosophy, abhidhana pitakaexplanation of philosophy
• Jainam- athma nityam & anekam
• Moksam- without punarjannmam
• pancharatra sidhistana- in between dwaida & adwaida • Vaishysika nyaya together terms tarka
• Kanada; kanabakshan/kanabuk/ ulukan/ pailavan
• Books- padarthadarma sangraham by prasastapada, upaskara by sankaramisra, vivechanam by chandrakanta
• Padartha- dravya, guna, karma, samanyavishesha, samavaya, & abhavam - 7
• Dravya- panchabhuta, kala, dik, atma, mana - 9
• Nyaya- gautama/ medha tidhi
• Books- nyayasootra bhashyam- vatsyayana, nyayavarthikam by udyotakaran, tatparyateeka by vachaspatimisra, nyayakusumanjali by udayanacarya
• Nyaya= anweeshiki
• Pramana- prathyaksham, anumanam, upamanam, sabdam
• vaishasikam- premeya pradhaam; nyayam- pramana pradhanam
• Pramana accepted by Vaseshiska - Prathyaksha and anumanam
• Pramana accepted by nyaya are- Prahryaksha anumana upamana and sabda
• Padartha in nyaya-16
• Padartha in vaishasikam- 6
• Common property of padartha- abhideyatwam, vachyatwam, premeyatwam
• In tarka Padartha are 7; abhava is discarded by vaishasikam
• Nitya dravyani-panchabhuta, kala, dik, atma, mana - 9
• Gunam- 24 ; roopa rasa ganda sparsa sangya parinama pridhaktwa samyoga vibhaga gurutwa dravatwa sneha sabda budhy sukha dukha icha dwesha pprayatna dharm adharma samskaram
• Karmam 5; utshepana, apashepana, aakunjanam, prasaranam, gamanam
• Samanyam 2 ; param, aparam
• Vishesham -anantham
• Samavaya- one
• Abhava- 4; pragabhava, pradwamsabava, athyantabhava, anyonyabhava
• Lakshana dosha- avyapti, ativyapty, asambhavam
• Dravya lakshana- gunavatwam or karmavatwam, samavai karanam- in caraka & susruta
• Tamas is includedas dravya by - meemamsa
• Pridhivi- gandhavati, types- nitya anitya
• Ap- seetasparsa,
• Teja- ushnasparsha, vishaya- 4 bouma divya oudarya akaraja
• Vayu- rooparahita sparsavan
• Sabdagunam akasam -one
• Ateetadi vyahara hetu - kala one
• Prachyadir vyaharahetu- dik; one
• Athma- jnanadikaranam; two-jeevatma paramatma
• Manas- sukhadupalabdi karanam indrium mana
• Guna- property relates to dravya & karma 24
Budhi
Sankhya darsanam
• roopam- 7 bhutas- pridvi, teja, jalam sulka roopam- bhasuram- tejas, abhasura suklam- in jalam
• Rasa- 6 bhuta-pridvi, jalam
• Only onr rsas in jalam viz. Madhuram
• Gandha- 2; surabhi, asurabhi bhuta- pridvi
• Sparsam- 3; ushna, seetam, anushnaseetam bhuta- pridwi, vayu
• Parimanam- 4; anu, mahat, hraswam, deerkham
• Pradwaktam- sarvadravya vritty
• Samyogam- 3; anyatarakarmajam, ubhayajam, samyogajam
• Vibhaga- 3; anyatarakarmajam, ubhayajam, vibhagajam
• Para apara- 2; dhikrute kalakrite
• Gurutwam- adya patana karanam - bhuta- pridwi, jalam
• Dravatwam- adya syandana karanam. 2types samsidhika, naimittika Bhuta- pridwi, jalam
• Sneha- choornadi pinditabhava hetu- bhuta -jalam
• Sabdam- 2 dwani, varna or samyogajam, vibhagajam, sabdajam.
• Budhu- sarvavyahara hetu; smriti, anubhavam
• Sukham- anukula vedaneeyam; vaishayikam, manoradhikam
• Icha - kama
• Dwesha- krodha
• Prayatna- kruty
• Dharma- vihita karmajanya
• Adharma- nishidda karmajanya
• Aathma guna- budhy sukha dukha icha dwesha pprayatna dharma adharma
• Samskaram- 3; vega, bhavana, stitistapaka
• Samanyam- jati, jatam- nityam ekam anekanugatam
• Visaesham- vyavartaka, nitya
• Samavaya- nitya ssambanda, ayutasidhi
• Abhavan- pragabhavam, pradwamsabhavam, atyantabhavam, anyonyabhavam • Budhi- smriti, anubhavam.
• Smriti- from anubhavam > bhavana >smriti; two- yadhartha, ayadhartha
• Anubhavam- yadhartha, ayadhartha
• Yadharthanubhavam- prama
• Ayadhartha anubhavam- aprama- samsayam, vipariyam, tarkam
• Yadharthanubhavam- 4 types; prakthyaksa, anumiti, upamity, saabdam
• karanam- vyaparavat sasdharanam kaaranam
• Pramana- pramakaranam
• Prakthyaksham- jnanam by indriya- savikalpa, nirvikalpa
• Prakthyaksha njana hetu- 6 -samyogam, samyukta samavayam, samyukta samavteta samavayam, samavayam, samavteta samavayam, visesana visesyabhavam
• Anumanam- anumitikaranam anumanam
• Origin - paramarsajanyam
• Vyapti visista jnanam- paramarsam
• Vyapti- yatra yatra dhooma tatra tatra vahni
• Anumanam two types- swarthanumanam, pararthanumanam
• Anumanam- linga paramarsam
• Lingam- anwaya vyatireki, kevala anwayi, kevala vyatireki
• Sabdha- aapthavakyam
• Prepare chart as last part of chapter
• oldest darsanam
• Describes 25 tatwa
• By kapila maharshy
• Acharyas;- kapila> aasuri> panchasikhan> — > eeswaeakrishnan- he wrote saanghyakarika
• Yogam- seswarasanghyam
• Sanghyam promote parinamavadam
• Dukha trayam- aadhyatmikam, adi bhoutikam, adidaivikam
• Pramana accepted by sanghya- prathyaksa, anumana, aptavachana
• Prathya ubhagata hetu- atidoora, sameepya, indriyakhata, mano anavastha, soukshmyat, vyadhanat, abhibhavat, samanadhikaranatwat.
• Guna of purusha- aguna, viveki, avishaya, asamanya, chetanan, aprasavadharmi
• Purusha- anekatwam
• Purusha prakriti samyoga- pangwandha yogam
• Prakriti- pradhanam, brahmam, avyaktham, bahudhanakam are synonyms
• Mahat- mahan, budhi, aasuri, mati, khyadhi, jnanam, prajna are synonyms
• Prapanja sristi- avyaktha> mahan> ahankaram> satwikahankaram- ekadasa indriya; bhutadi ahankaram- panchatanmatra> panchabhuta>
• most important among trayodasa karana- budhi
• Trayodasa karanani- pancha budhiindriya, pancha karmendriya, manas, ahankaram, budhi
• Sareeratrayam- sookshma sareeram, sthoola sareeram, prabhuta sareeram
• sookshma sareeram- pancha budhiindriya, pancha, karmendriya, pancha tanmatra, manas, ahankaram, mahat,
• avidya- 5; tamam-8, moham-8, mahamoham-10, tamisram-18, antha tamishram-18
• Asakti- budhi dosha-17, indriya vaigunya-11, pratiyasarga-28,
• Bhoutikasarga- 18; devayoni-8, tirykyoni-5, manusyayoni-1,
• Number of karika in sanghya karika- 73

Yantrani

·  Swedadi karma apparatus of parada
·  Apparatus for all dhatu
·  Yantriate niyamyate badhyade asmin iti yantram
·  Yantras
·  Dolayantram
·  For swedana karma
·  Dravam- 1/2 part, kishi immersed
·  Seelaman- 7 times
·  Swedani yantram =kandukayantram
·  Patanayantram
·  Types- oordha, adho, tyryak
·  Kachapayantram
·  For jarana of parada after swedana mardana, dhatu satwa pathanam
·  Deepikayantram
·  Rasaoushadha jarana in low atmospheric condition
·  Dekiyantram
·  For pathanam- tiryak pathanam
·  Jaranayantram
·  Used for jarana of gandhaka
·  Kapota puta to be used by this yantram
·  Vidyadharayantram
·  Pathana yantram
·  Somanalayantram
·  Abrakadi khanija jaranam
·  Garbhayantram
·  Bhasmikaranam of paradapisti
·  Dimensions- 4" length, 3" breadth
·  Heated in thushagni for 1-3 days
·  Hamsapakayantram
·  Sand bath
·  Valukayantram/lavanayantram
·  by kachakupy, in manal, uppu
·  For koopipakwa preperation
·  Bhasmayantram- like valukayantram
·  Nalikayantram- medicine in lohakuzal in manal like koopipakwa
·  Bhoodharayantram- rasabhasmam preperation. Like valukayantram
·  Putayantram
·  In saravasamputam.

·  agni- 2 yamam
·  Koshtiyantram- 16" inner radius, 18" depth choola for satwapadanam of dhatu
moosha kept inside it
·  Valabhiyantran- for uthapana karma of rasa if use kanthaloha more good
·  Palikayantram
·  For jarana of gandhaka, kajjali
·  Darviyantram
·  Spoon for gandhaka druti
·  Khatayantram
·  Kutam 4 prastham 4" outlet= apyayanakam
·  Istikayantram
·  For gandhaka jarana
·  Vanopalam- chanakavarali
·  Damaruyantram
·  For oordhapathanam
·  Shape like damaru
·  Nabhiyantram
·  Grasthayantram-
·  Used for the pachana of parada
·  Sthaliyantram-kalam
·  Dhoopayantram-8" height; used for dhoopana of drugs like swarnam
·  Kandukayantram- swedana yantram
·  Khalwayantram- ammi, mortar & pestle
·  Khalwam- pashana, loha, mrinmaya
·  Shape- ardhachandrakriti, varthula, taptakhalwam
·  Thapta khalwam- kantaloham, for grinding rasapishti with kshara & amla
·  Ulukhalayantram- ural
·  Nadikayantram- for taking nisyandita jalam
·  Varuniyantra-for distilation of kasharadravya described in rasakamadhenu
·  Mridangayantram- for making artificial hingulam
·  Pathalayantram- for making oil from drugs like gandhaka
·  Swedana yantram- like dolayantra
·  Used for swedana of oil seeds
·  Akasapathana yantram-
·  For making sankadravakam
·  Jyothikayantram- satwapathana of thalakadi dravya
·  Sadhyayantram
·  for oordhapatanam
·  Jalakoormayantram=kachapayantram=somlnalayantram
·  Sthalakoormayantram- tasakamadhenu
·  Antaralikayantram- used for the druti of gandhaka, garbhadruty
·  Thulayantram
·  For jarana of manassila gandhaka haritala






Vd.Sushant S Patil
Vidyanagar, bhusawal road,http://www.facebook.com/pages/Ayush-Darpan/101294789927330
Faizpur425503
Tal-yawal dist-jalgaon
 9860431004

Paribhasha prakaranam

Paribhasha prakaranam
·  Panchalavanam- saindhava, samudram, bidam, sourvachalam, romakam
·  Saindhava- lavanothama. NaCl, KCl, MgCl ect.
·  Bidam- kariyupp+kadukkapodi
·  Souvarchalam- deepanam, saram.
·  Romakam- from banks rumavari river
·  Shadlavanam- lavanapanchakam+ navasaram
·  Lavanatrikam- saindhava, bidam, sourvachalam
·  Lavanadwayam- saindhava, sourvachalam
·  Trimadhuram- ajya guda makshika
·  Panchamritam- gavyam ksheeram dadhi gritam makshikam sarkara
·  Panchagavyam- gomaya, swarasa, ksheera, dadhi, mootra
·  Mahisha panchakam- like gavya
·  Chagapanchakam- like gavya
·  Panchamruttika- istika gairikam lavanam basma valmeekamruttika
·  Mitrapanchakam- madhu sarpi gunja tankana guggulu- used for dravikarana of loha
·  Dravakaganam- mitrapanchakam+ sarkara
·  Ksheeratrayam- raviksheeram, vataksheeram, snuhiksheeram
·  Ksheeravargam- lot of material of animate & plant origin. Study from book
·  mootravargam (mootrastakam)- sairiva, aja, avi, karabha, go, kharam, dwipa, vaji
·  karabha, dwipa, khara, vaji- male urine
·  Go, aja, avi, sairiva- female urine
·  Vasavarga- 13
·  Pitta vargam- matsyam, go, aswa, ruru, barhikam
·  Vidvargam- paravata, chasha, kapota, kalapi, gridra, kukkuta
·  Panchamlam- kola dadima vrikshamla chullika chukrika
·  Chaturamlam- amlavetasa, dadima, vrikshamla, badara
·  Ksharadwayam- swarjika, yava
·  Kshartrayam- yava sarjika tankanam
·  Ksharapanchakam- muskashara, yavakshara, kimsukaksharam, swarjikaksharam,
thilakshara.
·  Ponkaram- borax
·  Vishavargam- shringikam, kalakutam, vatsanabhi, krutrimam, pittavisham

·  Upavisha- langali, visamusti, karaveeram, jaya, neelaka, kanaka, arka
·  2- arkaksheeram, snuhiksheeram, langali, karaveeram, gunja, ahiphena, dathura,
·  Rakthavagam- kusumba, khadira, laksha, manjista, rakthachandanam, akshi,
bandhujiva, karouragandhi, makshika
·  Peetavarga- kimsuka, karnikara, haridradwayam,
·  Takara, kutaja, kunda, gunja, jeevandika, sitambhu, ruhakanda,
·  Krishnavarga- kadali, karavelli, trifala, neelika, nala, panka, kaseesa, balamram,
·  Sodhaneeya ganam- kacha, tankana, kshipram
·  Beejam- sudha swarna rajatam
·  Tailavargam- tila, sarshapa, unmatta, bhallataka, eranda, nimba, uma taila
·  Kakaradi ganam-
·  study other ganas from book
·  kajjali formation ratio of parasa & gandhaka 6:1
·  Usually tales 1/2, 1, 2 folld of gandhaka for kajjali formation
·  Rasapankam- kajjali + liquids like mud
·  Rasapisti- kajjali ground with milk
·  Navaneeta pisti- rasa with 12 fold gandhaka in sunlight ground
·  Patanapisti- parada+1/4 swarna
·  Krishti- extracted gold & silver in parada
·  Varaloham- steel+copper
·  Hemarakti- gold +varaloham - red color
·  Tararakti- silver +varaloham - red color
·  Dalam- chandradalam, agnidalam
·  Soolbanagam for premeha & jarasamanam
·  Pinjari- alloy; yelloish white color
·  Extraction of loham from dhatu- satwapadanam
·  Vanoushadi satwam- guluchi satwam, karpooram etc.
·  Hingulakrusta rasam- pathanam in vidyadhara yantram
·  Arotam- rasabandham
·  Sigdha tailum - ointment; wax+ oil
·  Parisrutita; nisyantitha jalam- distilled water
·  Parpati- pappadam,
·  Paepati without rasa- sweda parpati
·  Dalanam- dhatu melt & put into drava
·  Loha samanya sodhanam- tailum, takram, gomutram, kanjikam, kulatha kashayam 7
times each dip
·  Maranam- bhasmikaranam
·  Apunarbhavam- irreversible reactionif heated with mitrapanchakam ni metal;
apunarbhavam
·  Nirudham- if heated with silver no reaction;
·  Bahirmalanasanam by mardana samskra
·  Jarana types- charanam, dravanam, jarana- grasam, pindam, parinamam; asmukha
jarana, nirmukhs jarana
·  Druthi lakshanam- nirlepatwam, drudatwam, tejatwam, lakhuta, asamyoga soota

·  Vedham- types; lepa kshepa kunda dhooma sabda
·  Dhatu marana lakshanam- rekhapoornata, varitarata, hamsavttaranam
·  Dhanwantaribhagam- 1/7 part of medicine for vaidya
·  Rudrabhagam-1/16 part of oushada rightous for vaidya






Vd.Sushant S Patil
Vidyanagar, bhusawal road,
Faizpur425503
Tal-yawal 
                                   dist-jalgaon
                                    9860431004

शुक्रवार, 24 दिसंबर 2010

Hair Loss

25 September 2010- Baldness or hair loss is a common problem with people these days. The exposure of hair to extreme pollution, harsh shampoos and hair products, tension etc. leads to the issue of hair loss. Ayurveda science offers certain natural treatments for promoting hair growth and rendering the hair with a new leash of life. Mentioned below are the ayurvedic Indian herbs which effectively help in hair regrowth. Take a look:


Bhringaraj

Bhringaraja or Eclipta Alba is supposedly the best herb identified in ayurvedic science for the prevention of balding and premature graying. It is one of the best natural herbs for hair regrowth. The entire plant as well as the seeds of bhringaraj carry immense medicinal value. It is in fact, quite useful both internally as well as externally. Apart from that, there is a black dye which is extracted from Eclipta alba and is used for hair dyeing and tattooing purposes. Traditionally, bhringaraj for hair was used by boiling its leaf juice in sesame and coconut oil to anoint the head which resulted in healthy black hair. Today, bhringaraj is used as a basic ingredient in various herbal shampoos promoting hair growth. One can also try the popular concoction of amla, bhringraj and brahmi oil for hair regrowth.

Amalaki

Amalaki or Embelica Officinalis is a proven hair supplement for hair regrowth. The Embelica Officinalis fruit better known as amla, is first sun dried and then boiled in coconut oil upto the point where the solid fruit part gets charred. After cooling, this solution is used for massaging hair which helps promoting hair growth and preventing pre-mature graying. In fact, amalaki for hair is so curative that the amla fruit soaked water can be used as a conditioner for hair. Just rinse them with this water and you will surely get a beautiful shiny mane.

Triphala

Triphala refers to a combined mixture of three different herbs namely Haritaki also known as Terminalia Chebula, Amalaki also known as Embelica Officinalis and Vibhitaki also known as Terminalia Bellirica. This mixture called triphala if taken orally everyday, can effectively help in preventing hair loss. Also, it can be used by mixing it well in hot oil and then massaging scalp with it. Since triphala for hair is very effective, herbal shampoos and hair packs using triphala as a whole or either of the Terminalia Bellirica, Terminalia Chebula and Embelica Officinalis herb can be used for treating the issue of hair loss.


Vd.Sushant Shashikant Patil
Vidyanagar, Bhusawal road,
Faizpur425503
Tal- yawal
Dist- jalgaon
 Maharashtra
9860431004